Lifelogging of Zelfmanagement?

(Gepubliceerd in de Volkskrant van 14 Februari 2014)

In het artikel van Michael Persson in de Volkskrant (zaterdageditie jl.) wordt terecht gewezen op de ethische problemen rondom privacy die ‘lifelogging’ oproept. Lifelogging houdt in dat een apparaat iedere dag, twee keer per minuut, een foto maakt van waar je bent, wat je eet, wie je ontmoet, enzovoorts. De ethische bezwaren zijn talrijk: wat gebeurt er als alles van je Google Glass automatisch op sociale media terechtkomt, of als hij gestolen wordt? Het reduceren van de ethische dimensie van lifelogging tot problemen rondom privacy doet echter geen recht aan de complexiteit van dit fenomeen. Lifelogging vormt namelijk niet alleen een potentiële inbreuk op onze privacy, maar kan nu juist ook een uitnodiging zijn tot zelfmanagement, en biedt de mogelijkheid onszelf in moreel opzicht beter te gaan gedragen.

Neem bijvoorbeeld het alom aanwezige fenomeen van impliciete vooroordelen. We zeggen in volle eerlijkheid dat we niet seksistisch of racistisch zijn, maar psychologen zijn er over eens: we gedragen ons er wel degelijk naar. Het probleem zit hem erin dat onze expliciete oordelen niet altijd stroken met ons gedrag. Apparaten als een Google Glass of een Narrative kunnen hier verandering in brengen. Kijkend naar een visuele samenvatting van de dag op onze tablet, zien we onszelf vanuit een derde-persoonsperspectief (onze concrete handelingen) en niet vanuit het eerste-persoonsperspectief (onze gedachtes en herinneringen). Met de toekomst van lifelogging is het denkbaar dat we geconfronteerd worden met het feit dat we in de lift toch nét wat meer afstand nemen van die Marokkaanse meneer of mevrouw, dat we bij een sollicitatiegesprek bij de vrouwelijke kandidaten onze blik nét wat lager gericht is dan bij de mannen. Of, wanneer de Glass gekoppeld wordt aan een hart- en transpiratiemeter, komen we er misschien achter dat we overmatig beginnen te transpireren wanneer we een homoseksueel stel zien zoenen. Dit terwijl we overtuigd niet-racistisch, niet-seksistisch en niet-homofobisch zijn.

Of we willen of niet, de toekomst van lifelogging geeft niet alleen de mogelijkheid om ons leven passief te ‘bekijken’ maar ook actief te managen. Of deze mogelijkheid opweegt tegen het potentiele misbruik van gegevens door derden is een volgende vraag. In ieder geval moeten we de mogelijkheden die lifelogging ons biedt om onszelf te managen meenemen in de ethische discussie rondom dit fenomeen.

Leave a reply

Your email address will not be published.